Antón Reixa: "Tódalas voltas que dei na vida foron para fuxir do que son, un artista ao cen por cen"

Antón Reixa (Vigo, 1957) visitou o set de Atlántico TV para presentar o seu novo poemario, “2ª man”, unha semana despois de dar en Vigo o único concerto de Os Resentidos este ano.

Concerto e disco con Os Resentidos e novo libro. Non para.

En Os Resentidos estivemos reflexionando como renovar o noso son. O que presentamos en Vigo o día 5 funcionou moi ben. Penso que seguiremos por esa liña, de versionar as nosas cancións con tecnoloxía. É posible que saquemos un novo disco. Amais publicarei unha antoloxía de poemas en galego e castelán con Kalandraka e un texto de teatro. Dende que deixei de ser empresario audiovisual cambiou a miña existencia, gañei en calidade de vida. Centreime en ser artista. Eu sempre teño que facer cousas creativas, é o meu medio de vida. Estou especialmente a gusto. Tódalas voltas que dei na vida foron para fuxir do que son, un artista cen por cen. Traballar de profesor ou de empresario era unha autoterapia por querer enfrontarme a ser artista. É difícil adicarse a isto, sempre estiven fuxindo.

E como artista chega con novo libro. Por que “2ªman”?

Os poetas e os escritores que somos sensatos sabemos que a literatura sempre fala sobre literatura, escribimos cousas que xa foron escritas por outros. Na nenez empezamos a acumular lecturas no imaxinario, teño atopado versos que repito porque os lin nalgures, fágoo cos meus propios, sen me decatar. É unha cura de humildade, un poeta non debe escribir baixo o síndrome de querer ser orixinal, debe preocuparse en ser un bo comunicador, en facerse entender. É un absurdo buscar a provocación no que escribe, nunca está aí. Atópase no que recibe o texto.

De feito neste libro repite un dos seus versos, “E se eu fose un home-mascota?”

Falo moito das mascotas e do ser humano-mascota. Chámanme moito a atención. Non sospeitei que os meus veciños tivesen tantas mascotas como lles vin na pandemia. No senso negativo, non comparto esa obsesión polas mascotas cando hai tanto ser humano que necesitan apoio e cariño, tantas causas que precisan investimento. Entendo que para moitos é un xeito de fuxir da soidade, pero non que se lle fale a un can e menos que se pense que comprende.

Precisamente a soidade é un dos temas deste poemario.

A propia poesía é soidade. Sempre conto que de tódalas cousas que fixen a poesía é coa que máis me identifico. É un exercicio solitario, non se precisa de ninguén máis. Traballar en equipo na música, no teatro ou no audiovisual tamén é bonito, pero enfrontarse a esa vertixe que dá unha páxina en branco é moi duro de vencer, é unha proba cun mesmo.

Esta poesía é para ler en voz alta?

Eu tamén escribo en voz alta. Gústame recitar, creo que a poesía naceu así, dos trobadores e xograres, para ser recitada ou cantaba. A poesía sempre estivo vinculada coa filosofía e música. Está moi ben lela en voz alta.

“2ª man” estrutúrase en tres partes. Cal é o nexo de unión?

Sempre xoguei coas palabras e neste libro hai moito de observación da realidade. “Anacoluto” é un poema longo que pecha o libro. Está baseado nun feito real que aconteceu no funeral de Nelson Mandela, unha cerimonia televisada para millóns de seres humanos e na que pasou unha cousa moi curiosa. En primeiro plano estaba o oficiante, Obama e outra persoa de cor, presuntamente o interprete de linguaxe de signos, resultou ser un que se lles colou e que non tiña nen idea do que facía. Era un psicótico que se colou e que amais era un asasino. Investiguei para ver o que torpemente traducía que non tiña nada que ver co que dicían, “o pizzero vira a menos cuarto” ou “o tigre está na selva”. É esa realidade que se amosa como tan verdadeira, acaba sendo falsificada pola intervención de alguén que se cola. Fago tradución como podo de linguaxe de signos, realmente non sei nen o que digo. Vou maquillado de negro e enzóufome todo. Ao final tamén fago referencia a “O cantante de jazz”, a primeira película sonora, protagonizada por un branco maquillado de negro, outro absurdo.

Como logra o equilibrio entre ese absurdo e virtuosismo nos seus versos?

Hai quen ve o absurdo como un ben común, unha materia prima onde todos vivimos, tamén é o procedemento que fago. Vin unha pintada nun polígono industrial, “Non odias os luns, odias o capitalismo”, o poema que abre o libro. É fascinante, algo tan solemne como o capitalismo con algo tan cotiá como detestar traballar un luns. Seguín o mesmo proceso de Andy Wharhol, cambiar o obxecto de contexto, da pintada fago un elemento literario e é o mellor verso.